مکثی بر گزارش ریشه‌یابی رادیکالیسم دینی در نصاب تعلیمی معارف افغانستان

Uncategorized اخبار مرکز انگلیسی انگلیسی600 سلایدر نقد و بررسی
بقلم: پوهندوی دکتور فضل الهادی وزین
روز پنجشنبه ۱۲ سرطان سال جاری نهادی به‌نام “انستیتوت مطالعات استراتژیک افغانستان” گزارشی را باعنوان «ریشه‌یابی رادیکالیسم دینی در نصاب تعلیمی معارف افغانستان» نشر کرد. بنده پس از مطالعه‌ی دقیقِ گزارش مذکور، به این نتیجه رسیدم که:
۱- هرچند گزارش نامبرده عنوان “تحقیق و پژوهش” را دارد اما در حقیقت، با معیارهای تحقیق و پژوهش علمی در اکثر موارد بیگانه است و متأسفانه، نویسنده ایدیتران و ناشر گزارش، امانت علمی و اصول و معیارهای تحقیق را قربانی انگیزه‌ها ،تعصب، مواقف ایدئولوژیکی و رادیکالیسم لائیک و سیکولار کرده اند.
۲- نویسنده‌ی گزارش بر اساس آنچه که در معرفی وی در خود گزارش (صفحه ۱۲۳) آمده است، فاقد تخصص اکادمیک و تجربه عملی در رشته و علوم تعلیم و تربیه و نصاب تعلیمی است، اما بر خلاف اصول علمی در مورد نصاب تعلیمی معارف افغانستان به گفته خودش به تحقیق پرداخته است!
۳- نویسنده ادعا دارد که (۱۴۴) جلد کتاب نصاب معارف افغانستان را در علوم مختلف به تنهایی مطالعه، تحلیل و نقد کرده است (!!)
این درحالی است که تطبیق این ادعا کار فرد نه بلکه مجموعه‌ای از متخصصینِ علوم مختلف با گرایش تعلیم و تربیه بوده و به ماه‌ها نه بلکه به سال‌ها زمان نیاز دارد!
۴- اگر کسی با دقت و بی‌طرفی، گزارش مورد بحث را مطالعه کند، به این نتیجه می‌رسد که رادیکالیزم در گزارش مذکور معادل خود اسلام است و نویسنده اسلام را و هر آموزه‌ی اسلامی موجود در نصاب معارف افغانستان را سبب افراط گرایی و رادیکالیسم می‌داند.
۵- مفهوم دین از نظر نویسنده تائید و صحه گذاری بر همان دید معروف ماتریالیستی مارکس، دورکیم، ماکس ویبر و گیدنز که همه‌ی جامعه‌شناسان ملحد غربی اند می‌باشد. (صفحه ۱۳-۲۵) یعنی دین ساخته‌ی انسان و پدیده‌ی فرهنگی و اجتماعی است، نه رسالت فرستاده شده از نزد پروردگار.
۶-گزارش مفاهیم گنجانیده شده در کتاب‌های نصاب تعلیمی معارف افغانستان به ارتباط ایمان، اسلام، عقاید دینی، و اخلاق اسلامی را نمادی از دگم اندیشی و جزم گرایی می‌خواند. ( مثلا صفحه ۳۸،۳۹) مثلا نویسنده آغاز کتاب‌های معارف را با حمد ونعت در سیاق رادیکال و افراط گرایی در نصاب معارف ذکر نموده و می‌گوید که توصیف و ثنای خدا و پیامبر جای آموختن، یادگیری، نوشتن، فکر کردن و…را گرفته است.(صفحه ۳۸)
۷- معیارهایی که بر اساس آن کتاب‌های نصاب ارزیابی شده از تعریف و مفهوم دین تا رادیکالیزم و افراط گرایی همه مبنی بر جامعه شناسی ماتریالیستی اند. (صفحات ۱۳ تا ۲۵)
۸- مثال‌هایی که در گزارش بحیث نماد رادیکالیزم ذکر شده‌اند، همه از جمله عقاید، احکام و ارزش‌های مسلم دین اسلام و بر عکس دیدگاه مغرضانه نویسنده و ناشر گزارش مثال‌های روشن اعتدال اند. (صفحه ۳۹ و بعد)
۹- گزارش بر قانون اساسی و قانون معارف افغانستان انتقاد می‌کند که چرا تربیه‌ی شاگردان مکاتب را با روحیه اسلامی، در اهداف نصاب معارف افغانستان قرار داده است.
۱۰- گزارش به فتنه‌های قومی و زبانی در میان مردم افغانستان دامن می‌زند. به گونه‌ی مثال در بخش سوم زیر نام سیاسی بودن نصاب معارف نام افغانستان، هویت افغانی و مصطلحاتی چون ولسوالی، پوهنتون و غیره را فاشیزم قبیله‌ای می‌خواند. (صفحه ۱۰۵،۱۰۶،۱۰۷)
نویسنده گزارش به این نظر است که دعا و ذکر نام خداوند در اخیر ترانه معارف را نادرست دانسته و می‌گوید که در دو بیت آخر ترانه مذکور بجای دانش از قدرت متافیزیکی یعنی خداوند استدعا صورت گرفته است.(صفحه ۱۰۹)
۱۱- ضعف معلومات و کم سوادی نویسنده، بازنگران و ناشر گزارش در حدی است که هم اسم موسس مذهب حنفی را ندانسته و کسی بنام امام محمد حنفی را بانی مذهب حنفی می‌دانند!! (صفحه ۶۰)
۱۲- از نظر گزارش مذکور تقسیم انسان‌ها و جامعه به مسلمان وغیر مسلمان (۶۸)، تقسیم جهان‌بینی به اسلامی و غیر اسلامی (صفحه ۶۳)، ذکر دلایل وجود خداوند (۶۷)، اختصاص صفاتی چون راستی، عزت و حقوق مسلمان بر مسلمان همه مثال‌هایی از رادیکالیسم در نصاب تعلیمی معارف افغانستان اند. (صفحه ۶۴).
۱۳- نویسنده، ناشر و بازنگران گزارش از نشر تصویر مسجد الاقصی یعنی قبله اول مسلمانان در یکی از درس‌ها برآشفته اند! در حالی که نام مسجد الاقصی در قرآن ذکر است، و مسجد مذکور اولین قبله مسلمانان و مسری و معراج گاه پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم است.
نویسنده، بازنگران و ناشر گزارش یعنی انستیتوت مطالعات استراتژیک نظر اسرائیل و صهیونست‌ها را در مورد متنازع بودن بیت المقدس و مسجدالاقصی منعکس کرده اند.
گزارش وجود عکس و ذکر نام بیت المقدس و قبله اول مسلمانان را نیز از نشانه‌ها و مثال‌های افراطی بودن و رادیکالیسم در کتاب‌های نصاب تعلیمی معارف افغانستان می‌داند!!( صفحه ۷۹)
دیدگاه‌ها و گرایش سکولار، سابقه و پس منظر مارکسیستی برخی از مشاورین انستیتوت، روابط و تمویل پروژه‌های به اصطلاح پژوهشی انستیتوت درباره رادیکالیسم اسلامی از طرف موسسات و نهادهای خارجی برای من قابل فهم است، اما حمایت انستیتوت از موقف صهیونیستی در مخالفت با نشر عکس مسجد الاقصی و بیت المقدس و متنازع خواندن بیت المقدس میان یهودی‌ها و مسلمانان و زدن برچسپ رادیکال و افراط‌گرا بر حامیان مسجد الاقصی قابل درک نیست!!
آنچه در بالا آمد، تنها بعضی مثالیهایی اند که گزارش انستیتوت مطالعات استراتژیک آن‌ها را نماد و مثال‌هایی از رادیکالیسم اسلامی در نصاب تعلیمی معارف افغانستان می‌پندارد. هدف اصلی گزارش اینست تا اسلام و مفاهیم اسلامی باید از نصاب معارف افغانستان حذف گردد و یا تقلیل یابد.
یک عیب نصاب معارف افغانستان از نظر گزارش مذکور اینست که چرا مفاهیم و اصطلاحات دینی در کتاب‌های زبان و ادبیات، علوم اجتماعی و دیگر علوم آمده است؟!(صفحه۳۸ )
بنده بیان نظر و دیدگاه خود در مورد این گزارش را به فرصت دیگر موکول می‌کنم، اما به گونه‌ی مختصر اشاره می‌نمایم که این گزارش تحقیق علمی نیست و بیشتر به یک‌مقاله مطبوعاتی، از درجه دوم و سوم و یا کارخانگی محصلین سال اول و دوم مرحله لیسانس شباهت دارد و پر از کمبودهای کشنده میتودیک، پیش داوری، طرف داری، تعصب، انگیزه و اهداف ایدئولوژیک و ضعف علمی و کم بودن معلومات است.
همچنان گزارش در مخالفت و تصادم صریح با عقاید، احکام و ارزش‌های اسلامی، فرهنگ ملی، قانون اساسی، قانون معارف و دیگر قوانین نافذه کشور قرار دارد.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *